AI dringt door in alle sectoren en de horeca vormt daarop geen uitzondering. Horecaberoepen lijken echter niet bedreigd te worden door deze voortschrijdende automatisering. Integendeel, AI zou een kans kunnen zijn om de sleur van bepaalde banen te verlichten, de aantrekkelijkheid van de sector te vergroten en een antwoord te bieden op de aanwervingscrisis.
In een recente studieidentificeert view.brussels, het Brussels Observatorium voor Werkgelegenheid en Opleiding, vijf belangrijke functiefamilies in de horeca die beïnvloed worden door AI: koken, dineren (bijv. bartending), management, hotelreceptie en onderhoud/schoonmaak. Elke familie staat voor verschillende uitdagingen en kansen.
Tijdbesparende, geoptimaliseerde, duurzame keukens
In keukens wordt AI vooral gebruikt om administratieve en tijdrovende taken te automatiseren, zoals voorraadbeheer, afvalbeheer en receptvoorbereiding. Tools zoals Inpulse en Fullsoon kunnen al worden gebruikt om bestellingen aan te passen op basis van consumptietrends, waardoor verspilling en te grote voorraden worden beperkt. Op het gebied van recepten kan AI gerechten voorstellen op basis van beschikbare ingrediënten of voorkeuren van klanten, terwijl de chef-kok vrij is om creatief te zijn. Op deze manier zou AI koks, commis chefs, chef-koks en keukenpersoneel kunnen verlossen van repetitieve taken (dankzij intelligente ovens of robots) zodat ze zich kunnen concentreren op bereidingen met een hoge toegevoegde waarde.
Menselijke interactie komt op de eerste plaats
Het beroep van barman is weinig beïnvloed, omdat het vooral gebaseerd is op klantenrelaties. Hoewel er experimenten met robot-barmannen zijn uitgevoerd (Cecilia.AI, AI Bar), toonden ze al snel hun beperkingen: hoge kosten, desinteresse van het publiek, weigering om te ontmenselijken. Er kunnen echter tools worden gebruikt om de logistiek te optimaliseren (wachtrijbeheer, bestellingen), terwijl het aan het bedienend personeel wordt overgelaten om de sociale ervaring te creëren. AI wordt gezien als ondersteuning, niet als vervanging.
Management: voorspellende sturing en verkoopstrategie
Horecamanagers zouden kunnen profiteren van AI om te anticiperen op personeelsbehoeften met behulp van kruisanalyses van gegevens (weer, evenementen, bezoekersgeschiedenis). Ze kunnen ook hun commerciële strategieën verfijnen door online klantbeoordelingen, consumententrends en dynamische prijstools voor hotels te analyseren.
Zoals Willem van der Zee, voorzitter van de BHA (Brussels Hotels Association) en directeur van Pandox Hotels, “Kunstmatige Intelligentie heeft al enkele jaren invloed op de hele hotelindustrie. Zodra de klant aan een reis denkt, komen AI-tools in actie: onderzoek, vergelijking, aanbevelingen. AI is een echte uitdager geworden voor de grote spelers in online reizen, zoals Booking en Google. Ook reserveringscentrales zoals Kitt en Onsai integreren AI. Ter plaatse beheert AI het gebouw: verlichting, muziek, temperatuur, aanwezigheidsdetectie en automatische bediening. In de keuken bereidt de chef-kok zijn menu’s met behulp van AI, rekening houdend met allergieën, kosten, seizoensgebondenheid, voorraden en vaardigheden van het personeel. De verkoopafdeling gebruikt het voor contracten, vastgoedbeheer… alles is gekoppeld aan intelligente systemen. “Hetzelfde geldt voor housekeeping, waar AI kan worden gebruikt om roosters aan te passen aan de voorkeuren van de klant. “De efficiëntie is verbeterd, maar er is nog steeds geen duidelijk kader voor gegevensbescherming. We moeten onze teams trainen en investeren in vaardigheden. We zien nu al dat in de ‘budget’ hotelsector ontvangst via een kiosk de norm wordt. In de tophotels ligt de nadruk op personalisatie. Het is een kwestie van klantkeuze en positionering. Het menselijke element blijft essentieel, maar AI is een aanwinst geworden voor de efficiëntie, duurzaamheid en kwaliteit van de ervaring. “voegt hij eraan toe.
De baan die het meest wordt blootgesteld aan automatisering
De rol van receptionist kan gedeeltelijk worden vervangen door chatbots, digitale conciërges, incheckkiosken of meertalige applicaties. Deze tools maken het mogelijk om eenvoudige verzoeken af te handelen en de beschikbaarheid te vergroten, maar de menselijke aanwezigheid blijft essentieel voor luxe hotels en complexe situaties.
Schoonmaak en onderhoud: geoptimaliseerd beheer
Onderhoud profiteert al van AI-sensoren die onbezette ruimtes of technische afwijkingen signaleren, waardoor interventies beter kunnen worden beheerd. Maar deze verhoogde efficiëntie kan ook werkritmes intensiveren, ethische kwesties (privacy) oproepen en voortdurende menselijke aanpassing vereisen.
Een transformatie-instrument dat je onder de knie moet krijgen
Kunstmatige intelligentie zal het menselijke element in de horeca niet vervangen, maar wel geleidelijk de contouren ervan veranderen. Minder administratief werk, meer efficiëntie, grotere voorspelbaarheid… maar ook nieuwe vaardigheden die moeten worden aangeleerd om deze tools te beheren. Het grootste risico op korte termijn? Dat alleen de grootste groepen zich deze technologieën kunnen veroorloven, waardoor de structurele ongelijkheid in de sector nog groter wordt. Als we willen dat AI een inclusieve en duurzame hefboom wordt, moeten we niet alleen investeren in technologie, maar ook in opleiding en menselijke ondersteuning.
