Elke mogelijke besparing najagen blijft voor Brusselse restauranthouders de kern van de zaak… Dus wanneer zich een opportuniteit aandient, wordt die grondig onder de loep genomen. Dat is ook het geval met energiegemeenschappen: een herverdelingssysteem waarmee de elektriciteitsfactuur flink omlaag kan, vooral voor zaken die overdag verbruiken. Grégory Van Eerdenbrugghe, oprichter van de vzw Illuminons notre quartier, legt uit.
Het principe is eenvoudig. In Brussel verbruiken eigenaars van zonnepanelen gemiddeld slechts 30 % van de stroom die ze opwekken. De overige 70 % wordt op het net geïnjecteerd en opgekocht door de traditionele leveranciers. “Wij zijn een energiegemeenschap die het overschot van haar leden opkoopt en doorverkoopt aan anderen die er op hetzelfde moment nood aan hebben. Eigenlijk een grote gemeenschappelijke pot lokaal opgewekte elektriciteit. En bij de verbruikers die daarvan kunnen profiteren, horen ook de verschillende horecasectoren.”
Waarom de horeca?
Restaurants, cafés, snackbars en hotels hebben één ding gemeen: ze verbruiken overdag elektriciteit, precies wanneer de zonnepanelen stroom opwekken. Keuken, ovens, vaatwassers, koffiemachines, ventilatie, airco, koelcellen, koelkasten… de behoeften zijn groot en soms continu.
“Hoe meer een zaak verbruikt tijdens de uren van zonneproductie, hoe interessanter het systeem wordt. Volgens onze ervaring kan een restaurant dat vooral overdag actief is, ongeveer 20 % besparen op zijn elektriciteitsfactuur. Voor een zaak die ‘s middags en ‘s avonds open is, ligt de besparing eerder tussen 10 en 15 %. Een restaurant dat uitsluitend ‘s avonds open is, heeft logischerwijs minder baat, maar de koelkasten en koelcellen draaien wel continu. Voor een snackbar of een zaak waarvan de activiteit zich grotendeels overdag afspeelt, is het profiel bijzonder gunstig”, legt Grégory Van Eerdenbrugghe uit.
Twee leveranciers, maar één verbruik
In de praktijk behoudt de restauranthouder zijn klassieke contract, bij Engie of een andere leverancier, en sluit hij daarnaast een contract af met de energiegemeenschap. De elektriciteit die binnen de gemeenschap beschikbaar is, wordt bij voorrang gebruikt. De traditionele leverancier vult vervolgens aan wat de gemeenschap niet kan leveren. “Een voorbeeld: als een zaak over een bepaalde periode 10.000 kWh verbruikt en de gemeenschap daarvan 4.000 kWh kan leveren, dan worden die 4.000 kWh gefactureerd door de gemeenschap, terwijl de overige 6.000 kWh verder geleverd en gefactureerd worden door de gewone leverancier. Het voordeel zit uiteraard in het prijsverschil. De elektriciteit van de gemeenschap kost 0,25 euro/kWh exclusief btw, alles inbegrepen, tegenover ongeveer 0,32 tot 0,40 euro/kWh bij een klassieke leverancier.”
Over de prijsschommelingen bij energiecrisissen zegt Grégory Van Eerdenbrugghe: “Het tarief van de gemeenschap ligt niet helemaal vast, maar het doel is om het zo stabiel mogelijk te houden. Het is trouwens al meer dan een jaar niet gewijzigd.” Dat prijsverschil is mogelijk omdat de structuur werkt als vzw en met beperkte marges wil draaien. Zo blijft de prijs interessant voor wie zijn stroomoverschot op het net zet én voor wie die stroom afneemt.
Lees ook > Horeca digitaliseren om het dagelijkse beheer te vereenvoudigen
20 euro per jaar
Lid worden van een energiedeling kost 20 euro per jaar. Het contract kan kosteloos worden opgezegd, met een opzegtermijn van 24 uur. De belangrijkste technische voorwaarde is een slimme meter, die precies meet hoeveel elektriciteit van de gemeenschap komt en hoeveel van de traditionele leverancier. In Brussel kunt u de vervanging door een slimme meter gratis aanvragen bij Sibelga. En u hoeft zelf geen zonnepanelen te hebben om deel te nemen aan een energiegemeenschap. Integendeel: het systeem heeft net zowel producenten als verbruikers nodig. Huurders en eigenaars kunnen dus allebei meedoen, op voorwaarde dat het elektriciteitscontract op naam staat van de persoon of de onderneming die toetreedt tot de energiedeling.
De kleine valkuil van de twee facturen
Er is wel één bijzonderheid die u beter kent voor u eraan begint: de restauranthouder krijgt voortaan twee elektriciteitsfacturen. Eén van zijn traditionele leverancier en één van de energiegemeenschap. In het begin kan de klassieke leverancier dezelfde voorschotten blijven aanrekenen als voorheen. Het verschil wordt recupereerd bij de jaarlijkse afrekening, aangezien het verbruik bij die leverancier dan effectief gedaald is.
Om die voorfinanciering te vermijden, kunt u na enkele maanden, wanneer het aandeel elektriciteit van de gemeenschap voorspelbaarder wordt, bij de klassieke leverancier een verlaging van de voorschotten aanvragen. Via de app van Sibelga ziet u onder meer welk deel van de energiedeling komt en welk deel van de traditionele leverancier. En de administratie? De gemeenschap erkent dat twaalf extra facturen per jaar (via Peppol) sommige ondernemers kunnen afschrikken. De betaling kan voortaan wel via domiciliëring gebeuren, wat het administratieve beheer vereenvoudigt.
Al meer dan 1.500 Brusselse meters
Het systeem bestaat sinds ongeveer drie en een half jaar en telt vandaag meer dan 1.500 meters in Brussel, goed voor zo’n 1.400 leden. Het netwerk bestond oorspronkelijk vooral uit particulieren, maar trekt steeds meer handelaars en ondernemingen aan.
Toch lijkt het potentieel in de horeca nog grotendeels onbenut. De eerste rem is gewoon dat het systeem weinig bekend is, en daarbij komt nog de nood aan een slimme meter. Voor de gemeenschap is het ook belangrijk om het evenwicht te bewaren tussen wie elektriciteit produceert en wie ze verbruikt. Momenteel zoekt ze vooral nieuwe verbruikers zonder zonnepanelen, die de stroom kunnen afnemen die overdag wordt opgewekt. “De besparing hangt, zoveel is duidelijk, af van het verbruiksprofiel, de openingsuren, de hoeveelheid elektriciteit die binnen de gemeenschap beschikbaar is en het contract bij de traditionele leverancier.
Maar voor een sector die met hoge energiekosten kampt, is het zeker de moeite om deze piste te bekijken. Een besparing van 10, 15 of 20 % op een aanzienlijk deel van de jaarfactuur kan al snel oplopen tot enkele honderden, of zelfs enkele duizenden euro.”
Meer info bij Illuminons notre quartier
