In het Brusselse landschap zien we steeds vaker de opkomst van horecagroepen die, rechtstreeks of onrechtstreeks, verschillende zaken in handen hebben, soms tientallen. Een bijzondere structuur die uiteraard heel wat vragen en uitdagingen met zich meebrengt. Uitleg van het advocatenteam van het kantoor Janson.
Door Lydie Van Muylen en Fryderyk de Peslin Lachert van het kantoor Janson
Toch dringt zich in onze praktijk één vaststelling op: goed gestructureerde horecagroepen doorstaan crisissen makkelijker, genieten van een aanzienlijk hefboomeffect en zijn vaak rendabeler dan alleenstaande zaken. Omgekeerd ondergaat een slecht gestructureerde groep dezelfde gevolgen als die laatste, met daarbovenop nog een extra laag aan moeilijkheden.
Wat verstaat men juridisch onder een groep?
Waarom een groep oprichten wanneer je verschillende zaken bezit?
Zonder dat het mogelijk is om alle voordelen in zo’n kort artikel uiteen te zetten, kunnen we er hieronder toch enkele samenvatten.
Ten eerste, een van de gevolgen die de wet verbindt aan het bestaan van een vennootschapsgroep is de mogelijkheid voor de entiteiten die er deel van uitmaken om af te wijken van het beginsel van het wettelijk specialiteitsbeginsel, dat een vennootschap in principe verbiedt om zich, zonder tegenprestatie, te verarmen ten voordele van een andere. Buiten een groep zou een vennootschap dus geen renteloze lening kunnen toekennen, of een product of dienst kunnen verkopen zonder winstmarge bijvoorbeeld.
Hoewel die afwijking onschuldig kan lijken, biedt ze in werkelijkheid grote mogelijkheden voor intragroepsfinanciering en flexibiliteit op het vlak van cashflowbeheer (onder meer via het mechanisme van cashpooling, dat binnen een groep kan worden ingevoerd om elke vennootschap te laten genieten van de liquiditeitsoverschotten die door een zustervennootschap worden gegenereerd).
Ten tweede, een vennootschapsgroep kan (en moet soms, als het om een grote groep gaat) een geconsolideerde boekhouding voorleggen, dat wil zeggen een boekhouding die de activa, passiva en resultaten van alle samenstellende vennootschappen integreert. Zo’n voorstelling versterkt uiteraard de schijnbare soliditeit van de groep en kan een aanzienlijk hefboomeffect hebben bij het verkrijgen van bancaire en aanverwante financiering.
Ten derde, en dat stellen we geregeld vast, genereert een adequate structurering van een horecagroep een aanzienlijke subjectieve waarde bij investeerders of kandidaat-overnemers, en dat onder meer om de diverse redenen die hier worden uiteengezet.
Ten vierde, een goede structurering maakt het ook mogelijk om de beheersverplichtingen die het Wetboek van vennootschappen en verenigingen aan elke vennootschap oplegt, aanzienlijk te vergemakkelijken, wat zo voor een administratieve vereenvoudiging zorgt.
Ten vijfde, het is mogelijk om de financiële stromen tussen de verschillende vennootschappen van de groep fiscaal te optimaliseren, en dan vooral wat betreft de stromen die bedoeld zijn om door te vloeien naar de moedervennootschap of de holding met het oog op, in voorkomend geval, een uitkering aan de aandeelhouders.
Ten zesde, ook op sociaal vlak kunnen bepaalde opties worden overwogen die een optimalisatie mogelijk maken naargelang de behoeften van de diverse entiteiten.
Ten zevende, het is mogelijk om een optimaal beheer van het operationele risico te verzekeren door de waardevolle activa binnen de groep zo goed mogelijk te beschermen..
Wat is een goed gestructureerde groep?
Er bestaat uiteraard geen standaardstructuur die past bij elke groep, los van de specifieke kenmerken die hem samenstellen. Toch kunnen we enkele principes naar voren schuiven, die voortkomen uit de praktijk.
Eerst en vooral (en dat zelfs buiten een groep) is het van het grootste belang om een aandeelhoudersovereenkomst te sluiten tussen de verschillende aandeelhouders, die zich binnen een groep in principe in de moedervennootschap bevinden. Die overeenkomst is immers van bijzonder belang voor alle vraagstukken rond het vertrek van een of andere vennoot, het beheer van de groep en de financiering ervan.
Vervolgens streeft een adequate structuur ernaar om de waardevolle activa (intellectuele eigendomsrechten, vastgoed enzovoort) te scheiden van de vennootschappen die de operationele activiteiten uitoefenen en die per definitie een hoger risico lopen op het vlak van schuldenlast. Concreet is het dus aan te raden om die waardevolle activa onder te brengen in niet-operationele vennootschappen, wat bijvoorbeeld een snelle heropstart van de activiteiten in een nieuwe zaak (onder dezelfde naam) mogelijk maakt bij financiële problemen die aan een bepaalde locatie verbonden zijn.
Evenzo is het in groepen van een zekere omvang belangrijk om aandacht te besteden aan een optimaal beheer van de financiële stromen. Daartoe kunnen verschillende mechanismen worden ingevoerd om de groep zelf zijn eerste en voornaamste financieringsbron te laten worden, naargelang de behoeften van zijn diverse entiteiten.
Ook het beheer van het operationele risico moet zo goed mogelijk worden afgebakend. Men moet immers het al te vaak voorkomende scenario vermijden waarbij het domino-effect van de financiële moeilijkheden van één structuur zich verspreidt naar de andere entiteiten, iets wat perfect te vermijden valt.
Tot slot
Een goed gestructureerde horecagroep biedt tal van voordelen, waaronder de diverse fiscale, sociale, beheersmatige en financiële optimalisaties die overwogen kunnen worden. Daarnaast biedt hij een soliditeit en een flexibiliteit (onder meer wat de beheersing van het operationele risico betreft) die hem aantrekkelijker maken op de markt en meer bankable. Tot slot, en dat stellen we vandaag vast, is zo’n groep beter in staat om crisisperiodes te doorstaan die zijn marktsegment treffen.
Het advieskantoor Janson biedt elk lid één gratis eerstelijns juridisch consult (45 minuten) per jaar. Na dit eerste consult werd een voorkeurstarief onderhandeld voor verdere prestaties van het kantoor.
Wilt u juridisch advies? Stuur dan een e-mail naar info@horecabrussels.be en voeg de relevante informatie en documenten toe zodat uw dossier vlot kan worden behandeld.
