Grégory Sorgeloose, mede-directeur van Sorgeloose & Trice, een bedrijf gespecialiseerd in de verkoop van horecabedrijven, is al 24 jaar werkzaam op dit gebied.
Welke invloed heeft het koken van Chips of aanverwante producten in een oliebad op de stedenbouwkundige ‘bestemmingen’ in Brussel? In het collectieve cateringonderbewustzijn is deze aanpassingsvariabele altijd beschouwd als DE kwestie die ervoor zorgt dat uw zaak in de categorie ‘kleine’ of ‘grote’ catering valt. Laten we eerlijk zijn: het is zoals de Yeti – iedereen heeft erover gepraat, maar niemand heeft hem ooit gezien, net zomin als een frietje zonder dubbele bereiding.
Er was een tijd, nog niet zo heel lang geleden, dat de gemeenteambtenaar die voor je stond je op basis van het concept dat je hem beschreef vertelde of het in een bepaalde gebruikscategorie viel(kleinschalige horeca, restaurants, drankgelegenheden, lounges, etc….). En je was altijd verbaasd, en waarschijnlijk verbijsterd, toen ze je vertelden dat, caramba nog aan toe, je een bouwvergunning moest aanvragen om de ‘bestemming’ van de begane grond die je voor ogen had te wijzigen om je horecaproject te kunnen openen. Zoveel dromen de grond in geboord door een overijverige administratie? Een analyse die “klantgestuurd” was of evenredig met het humeur van de gemeenteambtenaar? Ik wil dat laatste niet bekritiseren, maar één ding is zeker: elke gemeente heeft haar eigen, heel persoonlijke analyserooster. Immers, na een gedetailleerde analyse van het onderwerp heeft geen enkele wettelijke basis ooit duidelijk gedefinieerd wat deze zelfbenoemde categorieën zijn, wat ze omvatten en wat ze uitsluiten.
De "frite", een zeer Belgische nuance in stedenbouw gebruikt
In de afgelopen jaren hebben de durvers niet geaarzeld om deze arbitraire beslissingen aan te vechten, die afkomstig zijn uit een parallelle wereld waar je te horen krijgt dat als je cervelaatworst koud wordt geserveerd, je afhankelijk bent van de kleine restaurants, maar als hij warm uit de frituur wordt geserveerd, je afhankelijk bent van de grote restaurants. Alleen in Brussel zien we zulke onzin. En de Raad van State heeft zich meerdere keren uitgesproken, onder andere op 26 juni 2020, in het voordeel van de aanklagers: er is geen wettelijke basis voor het definiëren van deze categorieën, en de daaruit voortvloeiende overlast moet als identiek worden beschouwd. Al deze horecagelegenheden, en in dit voorbeeld een restaurant in tegenstelling tot een proeflokaal, zijn bedrijven waar het mogelijk is om ter plaatse drank en/of voedsel te nuttigen. Of je nu ovengebakken of gefrituurde friet eet, poutine of boterkip, het is niet langer aan de ambtenaar om te bepalen in welke categorie het product valt, want er is geen verschil meer.
Een nieuw decreet in het Brussels Gewest sinds 15 mei 2024
Laten we het gemeentelijke niveau en zijn zeer creatieve capaciteiten overslaan en overgaan naar het volgende niveau: het Brusselse Gewest. Op 15 mei 2024 keurde het Brussels Gewest een nieuw decreet goed om de “bestemmingswijzigingen” waarvoor een stedenbouwkundige vergunning nodig is, nauwkeurig te definiëren. Wat een goed idee! Dus alles wordt eenvoudiger vanaf nu? Vlinder, we leven in België, een vruchtbaar land waar gevoel voor compromissen vaak leidt tot meesterlijke werken. Eerst en vooral mogen we niet vergeten dat de gemeentelijke norm een lagere waarde heeft dan de gewestelijke norm en dus niet kan afwijken van wat op het hogere niveau is vastgelegd, op straffe van onwettigheid. Dit is geruststellend.
Deze tekst, die van kracht werd op1 september 20024 , luidt een gunstige wind van verandering in, waar tot dan toe chaos heerste. Het definieert duidelijk, voor zowel residentiële als commerciële gebouwen, de situaties die een bouwvergunning vereisen, en omgekeerd, de situaties die nu zijn vrijgesteld. De horecasector wordt duidelijk vermeld in vet en onderstreept in al zijn nuances. Dank aan de Brusselse Horeca Federatie en andere organisaties om deze kans te grijpen. Hoewel deze sanering moet worden toegejuicht, zien we nu al een groot aantal gevallen opduiken waarin ze ongetwijfeld zal worden geblokkeerd.
Laten we tot de kern van de zaak komen
Op een kadastrale kaart is het eerste wat je ziet het landgebruik. Dit wordt bepaald door het bestemmingsplan. Binnen deze bestemmingen (megacategorieën zoals wonen, kantoren, groen of industriegebied) vind je de bestemmingen (bedrijven, woningen, dienstverlenende bedrijven, productieve bedrijvigheid, openbaar belang) en op een lager niveau de gebruiksdoeleinden (in het bedrijfsleven: broodjeszaak, friettent, winkel, bank, etc.). Het is op dit lagere niveau dat er veranderingen hebben plaatsgevonden. Eenvoudig gezegd definieert de tekst nu 3 hoofdcategorieën voor de horeca. Om daar toegang toe te krijgen, of om van de ene naar de andere te verhuizen, heb je een bouwvergunning nodig. Maar je hebt niet langer een bouwvergunning nodig om van een restaurant naar een kleine horecagelegenheid of een dranklokaal binnen dezelfde categorie te gaan. Hier zijn de 3 genomineerden:
- Een bedrijf waar het mogelijk is om dranken en/of etenswaren te nuttigen op het terrein, tenzij dit gebruik ondergeschikt is aan de hoofdactiviteit, een kleiner vloeroppervlak inneemt dan dat van de hoofdactiviteit, en de openingstijden niet verder gaan dan 20.00 uur;
- Een fastfoodbedrijf dat voornamelijk frituurt en/of roostert en/of grilt en/of wafelt;
- Een nachtclub, danscafé, feest- of theaterzaal, concertzaal of bioscoopcomplex.
Er zijn in totaal 8 handelssecties. En de voorwaarden om er toegang toe te krijgen zijn niet zo eenvoudig. Sommige soorten horeca vallen in meerdere categorieën en/of overlappen elkaar. Een bar valt bijvoorbeeld in categorie1, tenzij hij versterkt geluid uitzendt, in welk geval hij ook in categorie3 valt. En is hier in de praktijk een bouwvergunning voor nodig? De tekst is duidelijk bij eerste lezing, maar
